Valbona Reçi, Gjimnazi Rreshen

 

Shkolla"Adem Bedalli"Peqin

Muzika Rock në vitet 60-80 do të ndryshonte botën me mesazhet e shpresës për një botë pa urrejtje ,thuajse një botë magjike që të gjithë kishin të drejtë ta ëndërronin.

Muzika është kulturë.Në fakt ajo është si gjuha e tillë ishte muzika e viteve 60-80.Ajo eshtë një muzikë e cila kurrë nuk plaket.

Muzika shqiptare                                                                                                                                                 

Edhe pse kanë kaluar shumë vite, ato mbeten hite të pazëvëndësueshme në historinë e muzikës shqiptare. Sot kam vendosur t’i  rikthejmë në vëmëndje repertorin e viteve 70 dhe fillm viteve 80-të.
Ishte mbrëmja e 26- dhjetorit të vitit 1962, kur në Festivalin e Këngës në Radio -Televizion, u gjit në skenë Vace Zela, ikona e muzikës.
Muzika e viteve ‘70 u bë kolonë zanore e disa produksioneve kinematografike në Shqipëri.
Në festivalin e 10 të kënges në Radio Televizion, Sherf Merdani mori cmimin e parë me kengën dedikuar nënës. “Tonin Tërshana u këndoi vajzave në festivalin e 22 të këngës.
Ndërsa Nertila Koka në vitin 1983 fitoi cmimin e parë me “ Dy gëzime në një ditë “
Motrat Libohova mbahen shumë mirë mend me “ Nuk e harroj”Ndërsa Parashqevi Simaku në një performancë shkëlqyese u kthye me një tjetër himn për nënat.Kjo periudhë krijoi në mënyrë shumëfunksionale, tekste këngësh e muzikë shqip autentike që nëpërmjet tyre, jo vetëm të na kënaqet veshi, jo vetëm të përfaqësohemi me to si “tipike shqiptare” nëpër botë por,  përse jo, t’u mundësojmë edhe të huajve që, ato këngë apo produkte muzikore, t’i përdorin si instrumente gjuhësore didaktike kur kjo nevojitet, që të mësojnë nëpërmjet tyre  edhe shqipen si gjuhë.                                                                                                                                                

  Muzika e huaj ,këngët më të spikatura të kësaj periudhe .                                                             Ndonjeherë na ndodh që të dëgjojmë këngë klasike rock në ndonjë kanal dedikuar në radio, madje dhe t’i pëshpërijmë lirikat me veten, nostalgjikë për muzikën me të cilën jemi rritur.      E vazhdojmë i ndjejmë njerën pas tjetrës me rradhë, por a e dimë me saktësi çfarë themi kur flasim për rock klasik? Është zhaner apo një periudhë kohore?A mundet që një këngë e shkruar në ditët e sotme si Skynyrd të konsiderohet klasike? Është pak e vështirë të renditen të gjithë këngët rock më të mira të gjithë kohërave, por mund të rendisim disa nga më të mirat të viteve 60’, 70’ dhe 80’.Ja disa prej këtyre këngëve.                                                               

Steppenwolf, “Born to be Wild”:-Ishte kënga e parë e njohur që përdori frazën “Heavy Metal”. Megjithatë merita për shprehjen i takon William Borroughs, i cili e përdori atë në novelën The Soft Machine të vitit 1961.

The Doors, “Break On Through”:-Në vitin 1966 Jim Morrison shprehej: “Më pëlqen gjithçka që ka të bëjë me tejkalimin e rregullit konvencional. Jam i interesuar mbi revoltat, mungesën e rregullit, veçanërisht mbi aktivitet që nuk kanë ndonjë kuptim specifik.” A nuk e keni marrë tashmë përgjigjen në lidhje me dyshimet mbi këngën?

Jimi Hendrix, “Purple Haze”:-Hendrix ka bërë muzikë të një niveli tjetër, krejt tjetër nga ajo e njerëzve të vdekshëm. Duke sjellë një miksim të bluzit të vjetër me aq stil sa duket sikur për pak minuta puth vetë qiellin.

David Bowie & Queen, "Under Pressure":-Mos t’jua hedhë vija muzikore funk pasi kjo lutje pasionante në emër të dashurisë së vërtetë e Boëie dhe Mercury tingëllon gjykuese nga ana e të dy artistëve në rast se nuk e dëgjoni me të vërtetë.

The Rolling Stones, “Paint it Black”:-Edhe pse, tingëllon si një këngë e shkruar për vdekjen, vetë Mick Jagger nuk mendon se ka ndonjë lidhje me vdekjen. Mendon që pavarësisht qëllimit pas një kënge, rëndësi ka mënyra si e bën.

Janis Joplin, “Me & Bobby McGee”:-Në performancat e saj më delirante dhe të flakta, Janis ka pretenduar aq shumë që kjo këngë e Kris Kristofferson ishte e vetja, sa që ka mundësi të mos e keni ditur deri në këtë moment.

Blues Brothers, “Sweet Home Chicago”:-Të tilla lirika lindën sëbashku me rrymën bluz të kohës. Megjithatë kjo këngë vetë e lançuar në vitin 1980, rrënjët i ka nga kënga “To the land of California” e vitit 1936.

The Animals, “The house of the Rising Sun”:-Bob Dylan e regjistroi këtë këngë për albumin e tij të parë, por versioni i The Animals ishte ndër të parët që i dha ritëm gjë të cilën Dylan e bëri shumë vite më vonë tw njohur nw gjithw globin duke fituar edhe çmimin Oscar.

Nga fundi i vitit 1962 skena e rockut britanike kishte nisur me grupet Beat, si The Beatles, duke marrë gjerësisht nga ndikimet Amerikane si muzika soul, rhythm and blues dhe surf. Në fillim ata riinterpretuan standardet e muzikës Amerikane dhe më pas i dhanë asaj ngjyrimet e vetë artistëve, duke kombinuar kompozimet e tyre origjinale me një kompleksitet tingujsh gjithmonë në rritje.Në mesin e vitit 1962, një nga grupet që filloi të shfaqte muzikën me orientim nga Blues-i ishin The Rolling Stones, të ndjekur nga The Animals dhe The Yardbirds. Nga fundi i vitit 1964 dolën në skenë edhe grupe të tjera që sollën stilin Mod (modernist), siç ishin The Kinks, The Ëho dhe The Pretty Things.

Kjo periudhë solli revulocion në kulturën botërore pse jo dhe në atë shqiptare ku këngët e Vaçe Zelës,Myfarete Lazes,Tonin Tërshana,Sherif Merdani etj…këndohen edhe sot nga ne brezi i ri.

Punoi:Samanta Sefa